Scratch, czyli nauka programowania przez zabawę

Magdalena Wojak

W dzisiejszym świecie programowanie przestało być zarezerwowane jedynie dla wąskiej grupy dorosłych. Naukę kodowania można rozwijać już od najmłodszych lat. W tym celu powstał Scratch – graficzny język programowania adresowany do dzieci.

Zabawa w programowanie

Człowiek najlepiej przyswaja sobie wiedzę kiedy wykonywane czynności sprawiają mu przyjemność. Wtedy jesteśmy zdolni do większej kreatywności, a nasze działanie jest bardziej efektywne. Większość ludzi myśli, że programowanie to nudna i skomplikowana czynność, wymagająca specjalistycznej wiedzy i umiejętności. Doświadczenie pokazuje, że dzięki wykorzystaniu języka Scratch, programowanie staje się wspaniałą zabawą nawet dla uczniów młodszych klas podstawówki.

Scratch – co to takiego?

Scratch umożliwia tworzenie własnych interaktywnych historyjek, animacji, gier oraz muzyki…
Scratch to edukacyjny język obiektowy, stworzony w celu nauczenia dzieci i młodzieży podstaw programowania. Jest to też środowisko programistyczne służące do tworzenia i uruchamiania programów w tym języku. Scratch umożliwia tworzenie własnych interaktywnych historyjek, animacji, gier oraz muzyki za pomocą skryptów układanych z gotowych bloków. Posiada dwie darmowe wersje użytkowe: wersję on-line (Scratch2.0), z której można korzystać za pomocą strony http://scratch.mit.edu oraz wersję off-line (Scratch 2 Offline Editor wersja beta), którą można zainstalować na swoim komputerze.

Scratch – programowanie jak układanie puzzli

Programowanie w Scratchu odbywa się w sposób wizualny – elementy kodu mają kształt puzzli, które mogą być przeciągane i układane w określonym porządku. Z lewej strony okna projektu znajduje się scena, na której postaci (duszki) wykonują zapisane skrypty, czyli polecenia programisty. Pod nią znajduje się panel duszków, który m. in. umożliwia dodanie nowej postaci. Prawą stronę zajmuje panel zasobów, w którym można tworzyć własne skrypty, wybierać postaciom różne kostiumy oraz dodawać do projektu dźwięki.

Dlaczego dzieci to lubią?

Scratch to atrakcyjne narzędzie do nauki programowania głównie ze względu na swoją dostępność – jest całkowicie bezpłatny i działa na różnych systemach operacyjnych – oraz intuicyjną obsługę. Tworząc postacie i tła w projekcie można korzystać z bogatej biblioteki, pobierać grafikę z pliku oraz tworzyć własne zasoby i modyfikować je w prostym edytorze. Kodowanie w Scratchu nie wymaga też wcześniejszej znajomości żadnego języka programowania.

Dobre pomysły inspirują

Scratch to także serwis społecznościowy. Pozwala każdemu na zamieszczanie własnych programów, dyskutowanie o nich oraz oglądanie i pobieranie prac stworzonych przez innych użytkowników serwisu. Dzięki temu istnieje możliwość inspirowania się pomysłami innych. Społecznościowy aspekt Scratcha doceniają zwłaszcza młodsze dzieci. Wielu moich uczniów z zapartym tchem opowiada o tym, że ktoś polubił, skomentował lub zremiksował (skopiował do swoich zasobów) ich projekt.

Pozytywne następstwa

Scratch nie tylko zapewnia mnóstwo dobrej zabawy, ale równocześnie uczy kreatywnego myślenia, precyzyjnego wyrażania swoich myśli, wyciągania wniosków oraz uczenia się na błędach. U dzieci mających styczność z programowaniem notuje się zwiększony stopień pomysłowości i dbałości o szczegóły. Kiedy dzieci kodują w Scratchu, nie tylko dobrze się bawią, ale także uczą się poszukiwania sposobów rozwiązania problemów i nabywają umiejętności myślenia algorytmicznego. Polecam to narzędzie wszystkim rodzicom, którzy szukają pomysłu na to, w jaki sposób kreatywnie spędzać czas z dzieckiem.

Magdalena Wojak – nauczycielka informatyki i opiekunka koła informatycznego w Szkole Podstawowej Paderewski w Lublinie.

Nasze szkoły